Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Jestem osobą bezrobotną z prawem do zasiłku (pracy szukam od sierpnia ub. roku – bez efektu). Zasiłek nie wystarcza, więc chciałabym dorobić, jako statystka filmowa (figuruję w bazie statystów). Usłyszałam jednak w UP, że każda umowa (np. o dzieło) jest traktowana jako podjęcie pracy i wiąże się z utratą statusu bezrobotnego. Z drugiej strony będąc na zasiłku jednak można dorabiać – do wysokości połowy najniższego wynagrodzenia. Nie wiem, jak to ‘ugryźć’. Będę wdzięczna za porady.

Odpowiedź: Podpisanie nawet jednorazowej umowy (np. o dzieło jako statystka) jest traktowane jako podjęcie innej pracy zarobkowej, co powoduje utratę statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku – niezależnie od kwoty wynagrodzenia. Możliwość dorabiania do połowy minimalnego wynagrodzenia dotyczy osób, które zasiłek pobierają, ale nie mają statusu bezrobotnego w rozumieniu ustawy (np. przy innych świadczeniach), a nie zasiłku z PUP.

Status bezrobotnego traci się, jeśli podejmie się zatrudnienie, inną pracę zarobkową (w tym umowę zlecenia i o dzieło) lub osiąga przychód powyżej połowy minimalnego wynagrodzenia miesięcznie. Przepisy i praktyka urzędów pracy przyjmują, że umowa o dzieło jest zawsze tą tzw. inną pracą zarobkową, więc samo jej podpisanie skutkuje wyrejestrowaniem z urzędu pracy i utratą prawa do zasiłku na ten okres. Limit połowy minimalnego wynagrodzenia przy dorabianiu dotyczy raczej oceny, czy jeszcze możesz być uznana za bezrobotną, gdy źródło przychodu nie jest klasycznym zatrudnieniem (np. działalność nierejestrowa, drobne przychody), ale umowy cywilnoprawne z reguły wykluczają ten status.

Jeżeli więc podpiszesz umowę o dzieło, to stracisz status bezrobotnej i prawo do zasiłku na czas trwania tej umowy (okres wykonywania dzieła). Po zakończeniu umowy o dzieło możesz ponownie zarejestrować się w PUP w ciągu 14 dni i odzyskać prawo do zasiłku, ale na czas skrócony o okres, w którym zasiłek już wcześniej pobierałaś. Jeżeli umowy o dzieło podpisywałabyś praktycznie co miesiąc, PUP może odmówić ponownej rejestracji, uznając, że faktycznie stale wykonujesz inną pracę zarobkową. Jeśli zależy Ci przede wszystkim na stałym zasiłku i ubezpieczeniu zdrowotnym, każdą umowę jako statystka trzeba traktować jak przerwę w statusie bezrobotnego (utrata zasiłku w tym okresie, późniejsze ponowne zarejestrowanie). Jeżeli dochody ze statystowania mają być wyższe niż zasiłek i liczysz się z tym, że będzie to częstsze zajęcie, to możesz rozważyć świadomą rezygnację z PUP i utrzymanie się z tych umów, a po zakończeniu okresu pracy znów rejestrować się w PUP, jeśli spełnisz warunki.

Proponuję też zwrócić się do swojego PUP o pisemną interpretację, opisując, że pobierasz zasiłek, że chodzi o sporadyczne umowy o dzieło jako statystka i pytając, czy oraz od kiedy stracisz status i zasiłek – urzędy czasem nieco różnie interpretują sytuacje szczególne. Sprawdź poza tym, czy możesz podjąć działalność nierejestrową (przy bardzo małych przychodach miesięcznych), jednak niektóre urzędy mimo tego i tak kwalifikują to jako pracę zarobkową – dlatego wiążąca jest interpretacja indywidualna Twojego PUP.