Czy mam prawo sprawdzić, czy ktoś ukończył studia?
Pytanie: Czy mam prawo nie wykazując interesu prawnego sprawdzić, czy dana osoba ukończyła daną uczelnię wyższą?
Odpowiedź: Dane o wykształceniu konkretnej osoby są jej danymi osobowymi, więc ich przetwarzanie i udostępnianie podlega RODO i ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Uczelnia jest administratorem tych danych i może je ujawniać tylko wtedy, jeśli ma ku temu podstawę (przepis szczególny, zgoda osoby, realizacja obowiązku prawnego wobec konkretnego podmiotu). W praktyce uczelnia nie udostępni osobie prywatnej informacji czy dana osoba ukończyła daną uczelnię, jeśli zgłaszasz zwykłą ciekawość i nie wykażesz interesu prawnego lub innej wyraźnej podstawy prawnej.
Od 1.01.2026 r. wszedł w życie nowy art. 77a Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, który daje pracodawcom prawo odpłatnie zweryfikować autentyczność dyplomu kandydata lub pracownika. Wniosek pracodawcy musi zawierać m.in. dane pracodawcy, dane dyplomu, zakres danych do potwierdzenia oraz wskazanie interesu prawnego i oświadczenie o wstępnej weryfikacji dokumentu. Ten tryb dotyczy wyłącznie podmiotów działających jako pracodawcy (rekrutacja, zatrudnienie) i dotyczy weryfikacji autentyczności dyplomu, a nie zwykłych osób prywatnych pytających z ciekawości – nie wykazując interesu prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dokumenty potwierdzające wykształcenie są dokumentami urzędowymi i stanowią informację publiczną, ale dotyczy to głównie osób pełniących funkcje publiczne (urząd, władza publiczna). W odniesieniu do urzędników lub innych osób pełniących funkcje publiczne można żądać informacji o ich wykształceniu (kierunek, tytuł) w trybie dostępu do informacji publicznej, ponieważ wiąże się to z oceną ich kompetencji. Jednak nawet w takich przypadkach organ może anonimizować część danych lub ograniczyć zakres, jeśli w grę wchodzą inne tajemnice ustawowo chronione. Jednak jak chodzi właśnie o urzędnika lub inną osobę pełniącą funkcję publiczną, możesz złożyć wniosek o informację publiczną o jego wykształceniu do właściwego organu, powołując się na orzecznictwo WSA/NSA.