Bezpłatna pomoc prawna

Zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu karnego, nie popełnia przestępstwa osoba, która z powodu choroby psychicznej lub zakłócenia czynności psychicznych nie mogła rozpoznać znaczenia czynu lub pokierować postępowaniem; to wyłącza odpowiedzialność. Kleptomania, jako zaburzenie kontroli impulsów, rzadko prowadzi do pełnej niepoczytalności, ponieważ sprawca zazwyczaj zdaje sobie sprawę z bezprawności aktu.

Jeśli kleptomania powoduje znaczące ograniczenie poczytalności (art. 31 § 2 k.k.), sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary. Stan taki musi potwierdzić biegły psychiatra; w przeciwnym razie kleptomania traktowana jest jako okoliczność łagodząca przy wymierzaniu kary, ale nie zwalnia z niej. Przykładowo, sądy uznają ją za działanie wskutek zakłócenia czynności psychicznych, co prowadzi do łagodniejszego traktowania niż zwykła kradzież.

Jak już zasygnalizowałem, decyzja zależy od indywidualnej opinii biegłych; w przypadkach kleptomanii często stwierdzana jest poczytalność lub jej ograniczenie, bez automatycznego uniewinnienia. Zaleca się konsultację z prawnikiem i badanie psychiatryczne w postępowaniu. Zainteresowany – oskarżony lub jego pełnomocnik powinien złożyć w postępowaniu karnym przed sądem wniosek dowodowy o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego (biegłych) psychiatry, ewentualnie także psychologa, na okoliczność istnienia kleptomanii oraz jej wpływu na poczytalność w chwili czynu (art. 31 k.k.). Należy dostarczyć dokumentację medyczną: wcześniejsze diagnozy, historię leczenia psychiatrycznego/psychoterapii, wypisy ze szpitala, zaświadczenia od lekarzy wskazujące na rozpoznanie zaburzenia kontroli impulsów/kleptomanii. Oskarżony jest wówczas kierowany na badanie psychiatryczne (czasem obserwację w szpitalu psychiatrycznym); biegli ocenią, czy rzeczywiście występuje kleptomania oraz czy ograniczała zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem.