Czy jeden z rodziców może narzucić opiekę naprzemienną?
Pytanie: Piszę z takim zapytaniem i proszę o podanie przepisu prawnego jeśli taki jest. Dziecko 1 rok. Od urodzenia zamieszkuje z matką – rodzice chwile po porodzie sie rozstali. Oboje mają pełną władze rodzicielską, miejsce zamieszkania dziecka nie jest ustalone sądownie przy żadnym z rodziców. Czy jeden z rodziców może sam z siebie nagle napisac drugiemu, że od dzisiaj jest opieka naprzemienna 50/50 bez ustalania tego z drugim rodzicem ? Na chwilę obecną jest złożony wniosek o ustalenie miejsca zamieszkania przy jednym z rodziców ale jeszcze nie ma odpowiedzi ( a jesli sąd przyzna miejsce zamieszkania przy jednym z rodziców to czy nadal może drugi tak sam ustalić opiekę 50/50 ? ). Dodam że ojciec dziecka ma mediacyjnie przyznane widywania z dzieckiem minimum 2 razy w tygodniu i co drugi weekend. Bywa że dziecko ma częściej jeśli tylko chce ale do tej pory nie wychodziło 50/50. Prosze o informacje i ewentualną podstawę prawną do tego czy może czy nie może.
Odpowiedź: Rodzic nie ma prawa samodzielnie zadecydować o wprowadzeniu opieki naprzemiennej 50/50; ani teraz, ani po sądowym ustaleniu miejsca pobytu dziecka. Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom a sposób jej wykonywania przy życiu w rozłączeniu reguluje sąd na podstawie art. 107 k.r.o. Dziecko może mieć tylko jedno miejsce zamieszkania, które jest powiązane z miejscem zamieszkania jednego z rodziców (art. 26 § 2 k.c. w zw. z art. 28 k.c.). Rodzic, przy którym dziecko formalnie mieszka, sprawuje bieżącą, osobistą opiekę, a drugi wykonuje władzę w ograniczonym zakresie i korzysta z prawa do kontaktów uregulowanych wyrokiem/ugodą.
Jeśli rodzice chcą faktycznie przejść na model 50/50, powinni zawrzeć porozumienie rodzicielskie, a następnie zatwierdzić je przez sąd opiekuńczy (w sprawie o ustalenie sposobu wykonywania władzy, kontaktów albo w ramach już toczącej się sprawy). Piecza czy też opieka naprzemienna może być orzeczona przez sąd nawet bez zgody jednego z rodziców, jeżeli przemawia za tym dobro dziecka; nie jest warunkiem sine qua non zgoda obojga. O tym, czy wprowadzić opiekę naprzemienną, decyduje wyłącznie sąd opiekuńczy w oparciu o art. 107 k.r.o., biorąc pod uwagę m.in. wiek dziecka, dotychczasową opiekę, możliwości współpracy rodziców i stabilność warunków. Gdy sąd ustali miejsce pobytu dziecka przy jednym z rodziców (na podstawie art. 26 k.c. w zw. z przepisami k.r.o.), ten rodzic staje się tzw. rodzicem pierwszoplanowym, a drugi ma prawo do uregulowanych kontaktów. Formalne ustalenie miejsca pobytu u jednego z rodziców nie daje drugiemu uprawnienia, aby jednostronnie wprowadzić opiekę 50/50 wbrew orzeczeniu sądowemu. Ustalone mediacyjnie kontakty (min. 2 razy w tygodniu plus co drugi weekend) są wiążącym sposobem wykonywania kontaktów; to, że dziecko bywa częściej u ojca, nie tworzy przez to prawa do 50/50.