Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Czy taka sytuacja jest prawnie akceptowalna, że jeden adwokat z danej kancelarii jest pełnomocnikiem pozwanego a drugi adwokat z tej samej kancelarii (spółka) jest pełnomocnikiem powoda w tej samej sprawie?

Odpowiedź: Ustawa – ani o adwokaturze, ani o radcach prawnych – nie zawiera przepisu, który literalnie zakazywałby takiej sytuacji (dwóch pełnomocników z jednej kancelarii po przeciwnych stronach sporu). Natomiast sytuacja ta jest oceniana przez pryzmat ogólnych zasad: zakazu konfliktu interesów, niezależności, tajemnicy zawodowej, lojalności wobec klienta, zaufania i godności zawodu (KERP/KEA, ustawy korporacyjne). Analiza etyczna wskazuje, że reprezentowanie przeciwników procesowych przez pełnomocników z jednej kancelarii narusza te wartości, nawet jeśli formalnie nie występuje klasyczny konflikt interesów w rozumieniu regulaminów.

W literaturze fachowej podkreśla się, że może wówczas dojść do naruszenia obowiązku lojalności wobec klienta i osłabienia jego zaufania, skoro kancelaria którą zatrudnił jednocześnie działa na rzecz przeciwnika procesowego. Istnieje wówczas realne ryzyko naruszenia tajemnicy zawodowej, ponieważ personel kancelarii (sekretariat, asystenci) może technicznie obsługiwać obie sprawy i mieć dostęp do informacji obu stron. Wspólnicy i współpracownicy mogą partycypować w zyskach generowanych przez obsługę obu stron, co rodzi konflikt między interesem klienta a interesem ekonomicznym kancelarii jako całości. Z tego powodu w analizie etycznej konkluduje się wprost, że reprezentowanie przeciwników procesowych przez pełnomocników z jednej kancelarii co do zasady należy uznać za niedopuszczalne i powinno prowadzić do odmowy przyjęcia sprawy albo wypowiedzenia pełnomocnictwa.

W postępowaniu przed sądem strona może w takiej sytuacji zgłosić sądowi zastrzeżenia co do dopuszczalności takiej reprezentacji, powołując się na zasady etyki (konflikt interesów, lojalność, zaufanie, tajemnica). Sąd może oceniać tę sytuację przez pryzmat prawidłowości działania pełnomocników jako profesjonalistów, choć formalnie nie jest sądem dyscyplinarnym. Możesz też złożyć skargę do właściwej rady adwokackiej lub (w przypadku radców prawnych) do izby radców prawnych, opisując sprawę i wskazując na możliwe naruszenie zasad etyki (konflikt interesów, brak lojalności i zaufania, zagrożenie tajemnicy zawodowej).