Czy dochód z alimentów wlicza się do kryterium zasiłku MOPS?
Pytanie: Sprawa dotyczy zasiłku stałego z mops. Mam orzeczenie o niepełnosprawności stopniu umiarkowany. Nie pracuje że względu na chorobę. Wychowuje sama syna, tworzymy wspólne gospodarstwo domowe. Moim dochodem są alimenty na dziecko 800zl, pielęgnacyjne 215zl i rodzinne 124zl. Zasiłek pobierałam przez 6 miesięcy i nagle został mi on odebrany ponieważ nie spełniam kryterium dochodowe. Podobno alimenty na dziecko nie są dochodem dziecka tylko moim. Czy odebrano mi zasiłek zgodnie z prawem?
Odpowiedź: Alimenty otrzymywane na dziecko nie są dochodem matki, ale dochodem dziecka, natomiast są wliczane do dochodu całej rodziny przy badaniu kryterium w MOPS. Alimenty na dziecko wchodzą do sumy dochodów rodziny i podnoszą dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie, więc mogą spowodować przekroczenie kryterium dochodowego.
W 2026 r. kryterium dochodu przy ocenie prawa do omawianego zasiłku wynosi 1.010 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 823 zł na osobę w rodzinie. Przy osobie pozostającej w rodzinie bada się zarówno jej własny dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie (czyli suma dochodów wszystkich członków podzielona przez liczbę osób). Przy jednoosobowym gospodarstwie domowym z dzieckiem (Pani oraz syn) MOPS powinien liczyć dochód na osobę w rodzinie, a nie dochód samotnie gospodarującej. Jeżeli więc MOPS licząc Pani dochód przy zasiłku stałym potraktował alimenty 800 zł jako Pani dochód osobisty (a nie dochód syna), to jest to sprzeczne z tym, jak ustawa o pomocy społecznej i doktryna definiują dochód dziecka i dochód opiekuna.
Zasiłek pielęgnacyjny oraz zasiłek rodzinny natomiast są wliczane do dochodu przy świadczeniach z pomocy społecznej (co potwierdzają praktyczne opracowania OPS). Świadczenie wychowawcze 800+ nie jest dochodem przy pomocy społecznej, ale Pani go nie wymieniła, więc tu nie ma sporu. Reasumując, 215 zł pielęgnacyjnego i 124 zł rodzinnego to dochód (Pani lub dziecka – zależnie komu formalnie są przyznane) i MOPS może je brać pod uwagę.
Prawidłowa ocena – uwzględnienie kryterium dochodu, to: osobny dochód Pani (np. renty – której Pani tu nie wymienia, a z wcześniejszej informacji wynika, że chyba ją Pani ma), dochód syna (alimenty 800 zł, rodzinne, ewentualnie inne), dochód rodziny = suma dzielona przez 2. Z kolei błędna ocena (często spotykana w praktyce): doliczenie alimentów na dziecko do Pani osobistego dochodu, co sztucznie zawyża Pani dochód jako osoby niezdolnej do pracy. W praktyce często jest tak, że nieprawidłowe zakwalifikowanie alimentów jako dochodu rodzica powoduje przekroczenie kryterium i odebranie zasiłku stałego – dokładnie jak w Pani sytuacji.
Proszę zatem dokładnie przeczytać decyzję o uchyleniu/przerwaniu zasiłku stałego i sprawdzić, jakie dochody i w jakich kwotach MOPS wpisał (czy alimenty są wpisane jako Pani dochód czy dziecka). Jeżeli od doręczenia decyzji nie minęło jeszcze 14 dni, może Pani wnieść odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (za pośrednictwem MOPS), zarzucając m.in., że błędnie zakwalifikowano alimenty jako Pani dochód zamiast dochodu dziecka (z powołaniem na definicję dochodu dziecka z ustawy o pomocy społecznej i stanowisko doktryny, że alimenty są dochodem dziecka) i w konsekwencji nieprawidłowo ustalono przekroczenie kryterium dochodowego. Jeżeli Pani złożyć nowy wniosek o zasiłek stały, domagając się prawidłowego wyliczenia dochodu wskazawszy, że alimenty są dochodem dziecka.