Czy adwokat może zgłosić przestępstwo popełnione przez klienta?
Pytanie: Czy adwokat ma prawo powiadomić o przestępstwie organy ścigania, jeżeli sprawca przyszedł do niego zasięgnąć porady w tej sprawie?
Odpowiedź: Art. 6 ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze stanowi, że adwokat jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z udzielaniem pomocy prawnej. Ust. 2 i 3 ww. art. stanowi, że tajemnica nie jest ograniczona w czasie i adwokata nie można z niej zwolnić w zakresie faktów poznanych przy udzielaniu pomocy prawnej lub prowadzeniu sprawy. W doktrynie i piśmiennictwie przyjmuje się, że nawet obowiązek zawiadomienia z art. 240 k.k. (ciężkie przestępstwa) nie dotyczy adwokata, jeżeli informację uzyskał on właśnie w związku z udzielaniem pomocy prawnej, podobnie jak duchownego przy spowiedzi.
Adwokat nie może samowolnie złamać tajemnicy, nawet gdy klient przyznaje się do poważnego czynu, jeżeli wiedza pochodzi z konsultacji prawnej lub prowadzenia sprawy. Adwokat nie tylko nie musi, ale wręcz nie może zawiadomić organów ścigania w takich okolicznościach, bo naruszyłby tajemnicę zawodową, co grozi odpowiedzialnością karną z art. 266 k.k. i dyscyplinarną. Wyjątki przewidziane ustawowo (np. przepisy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, wybrane regulacje Ordynacji podatkowej) dotyczą konkretnych kategorii informacji i nie znoszą generalnej zasady poufności co do treści porady w zwykłej sprawie karnej.
Jeżeli opis dotyczy planowanego dopiero czynu, to adwokat również w takim przypadku związany jest tajemnicą, ale może odmówić dalszej obsługi, a w szczególnych sytuacjach rozważa się możliwość podjęcia działań minimalizujących zagrożenie bez ujawniania informacji objętych tajemnicą (np. ogólne zawiadomienie o zagrożeniu, bez identyfikacji klienta). Jesto to jednak bardzo delikatny i sporny obszar doktryny.