Cesja zwrotna wierzytelności
Pytanie: Co to jest cesja zwrotna wierzytelności? Firma windykacyjna zawiera umowę cesji wierzytelności z klientem ale cesji powierniczej i pisze, że wypowiedzenie umowy skutkuje cesją zwrotną wierzytelności.
Odpowiedź: To oznacza po prostu tyle, że zawierana jest kolejna umowa cesji, wskutek której scedowana na firmę windykacyjną wierzytelność z powrotem przechodzi na klienta; czyli przechodzi z powrotem z nabywcy na zbywcę wierzytelności – wierzyciela pierwotnego (faktycznego). W przypadku umowy powierniczego przelewu wierzytelności, czyli celem jej windykacji od dłużnika, cesja zwrotna wierzytelności najczęściej jest skutkiem bezskutecznej windykacji; bezskuteczne windykacje są bardzo częste.
Klauzula umowna zezwalająca na cesję zwrotną wierzytelności, czyli warunkowe rozwiązanie umowy cesji, może też zostać wpisana w umowie faktycznej sprzedaży długu (a nie celem windykacji na zlecenie jak wyżej). Może takim warunkiem być na przykład niedokonanie przez nabywcę wierzytelności (cesjonariusza) zapłaty na rzecz zbywcy (cedenta) w jakimś umownym terminie albo np. ujawnienie przez cesjonariusza wady prawnej wierzytelności. Jeżeli w tym drugim przypadku cesjonariusz dokonał już zapłaty za wierzytelność, wówczas może żądać od cedenta zwrotu pieniędzy po dokonaniu cesji zwrotnej.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 października 2002 r. Sygn. akt V CKN 111/2001 uznał, że “w umowie przelewu wierzytelności, dla zabezpieczenia dopuszczalne jest zastrzeżenie warunku rozwiązującego, którego ziszczenie się skutkuje ipso iure powrotem cedowanej wierzytelności do majątku cedenta”.
Zaktualizowano 20 października 2025 r.