Budynek postawiony przed zniesieniem wymogu pozwolenia
Pytanie: Budynek gospodarczy do 150m zwiazany z produkcja rolniczna teraz mozna postawic bez zadnych formalnosci jesli spelnia tam warunki konstrukcyjne. A jak to jest jak budynek powstal przed uchyleniem tego?
Odpowiedź: Przepisy budowlane, które łagodzą wymagania (np. zwalniają z pozwolenia i zgłoszenia budynku gospodarczego związanego z produkcją rolną do 150 m2), nie działają wstecz – ocenia się legalność budynku według stanu prawa z dnia rozpoczęcia robót. Legalność budowy sprawdza się według przepisów obowiązujących w momencie rozpoczęcia budowy (data zgłoszenia/pozwolenia lub faktycznego startu robót przy samowoli). Jeśli w owym czasie wymagane było pozwolenie albo przynajmniej zgłoszenie, a nic nie zostało zrobione, to formalnie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, nawet jeśli dziś ten sam obiekt mógłby powstać bez formalności.
Nowelizacja, która pozwala stawiać budynek gospodarczy do 150 m2 związany z produkcją rolną bez pozwolenia i zgłoszenia, dotyczy nowych inwestycji po wejściu w życie przepisów, a nie legalizuje automatycznie starych samowoli. Jeśli budynek powstał kiedyś prawidłowo (było pozwolenie lub zgłoszenie, zgodność z MPZP itd.), to nic nie trzeba w tym kierunku aktualizować – nowe przepisy po prostu nie mają znaczenia dla jego statusu. Jeśli zaś budynek powstał bez wymaganych dawniej formalności, to w świetle prawa nadal jest samowolą, nawet jeśli dziś spełnia wszystkie warunki bez formalności (do 150 m2, jednokondygnacyjny, prosty, związany z produkcją rolną, oddziaływanie w granicach działki).
Dla starszych obiektów istnieją tryby legalizacji samowoli (legalizacja zwykła po wszczęciu postępowania, a w pewnych sytuacjach także uproszczona legalizacja starych obiektów), ale zawsze odbywa się to według szczegółowych procedur z Prawa budowlanego, a nie z automatu na podstawie nowych ułatwień. Organ nadzoru budowlanego w procesie legalizacji i tak bada: zgodność z planem miejscowym, warunkami technicznymi, bezpieczeństwem konstrukcji, a także moment powstania obiektu. Będąc w Twojej sytuacji, Ustaliłbym dokładnie rok rozpoczęcia i zakończenia budowy oraz jakie przepisy wtedy obowiązywały (stare brzmienia art. 29–30 Prawa budowlanego). I sprawdziłbym, czy była jakakolwiek dokumentacja (pozwolenie, zgłoszenie, decyzje) – jeśli tak, budynek może być w pełni legalny mimo zmiany prawa. Jeżeli to jednak samowola, skonsultowałbym się z lokalnym inspektorem budowlanym w sprawie ewentualnej legalizacji, przedstawiwszy mu komplet danych: rok budowy, parametry budynku, przeznaczenie, wypis z MPZP.