Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Mam problem z moim pracodawcą, co roku planuje się urlop na przyszły rok, zaplanowałam 5 dni na wrzesień, jestem pracownikiem obsługi niepedagogicznym, pracuje w szkole ,pracodawca odmówił mi tego urlopu , powiedział że jeśli tego nie zmienię zrobi to za mnie, i jeszcze rządzi się moim wypracowanym urlopem który mi się należy, jestem po przejściach była pani dyrektor zniszczyła moja psychikę gdzie musiałam być na zwolnieniu, przeżyłam załamanie nerwowe, mam nieodwracalne stany adaptacyjne ,co mam zrobić, gdzie się udać, czy mam zgłosić sprawę do PIP, gdzie się udać?

Odpowiedź: Pracodawca może zmienić termin urlopu tylko z ważnych, konkretnych powodów organizacyjnych, a nie według swojego kaprysu. W Pani sytuacji warto równolegle zadbać o zdrowie, zabezpieczyć się dowodowo i rozważyć skargę do PIP.
​
Jako pracownik niepedagogiczny w szkole ma Pani urlop na zasadach Kodeksu pracy (20 lub 26 dni w zależności od stażu). Plan urlopów ustala pracodawca, ale ma obowiązek brać pod uwagę wnioski pracowników oraz zapewnienie toku pracy szkoły. Nawet urlop wpisany do planu może zostać przesunięty tylko z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, gdy Pani nieobecność powodowałaby poważne zakłócenia pracy; pracodawca powinien to jasno uzasadnić, a nie grozić.
​
W kwestii dowodowej, proszę zachować wszelkie maile, pisma, notatki ze spotkań, świadków rozmów (np. współpracownicy) dotyczące odmowy urlopu i gróźb “że on to zmieni za Panią”. Warto spisać sobie daty, słowa, kto był obecny – przyda się przy ewentualnej skardze lub procesie o mobbing / naruszenie dóbr osobistych. Złożyć do przełożonego krótki wniosek o udzielenie urlopu w terminie wrześniowym (albo potwierdzenie terminu z planu) z prośbą o pisemne stanowisko, dlaczego odmawia. Jeśli w dalszym ciągu odmawia, to poprosić o podanie podstawy prawnej oraz konkretnych przyczyn organizacyjnych (np. brak zastępstwa, konkretny projekt) na piśmie. Jeżeli odmowa jest bezpodstawna, bez merytorycznego uzasadnienia, powtarza się, a pracodawca ingeruje w Pani urlop w sposób arbitralny, może to być naruszenie obowiązku udzielenia urlopu oraz przejaw mobbingu. Skargę w takim przypadku wnosi się do Okręgowego Inspektoratu Pracy właściwego dla miejsca pracy (można pocztą, ePUAP-em lub osobiście). Opisuje Pani w niej sytuację, załącza kopie pism, planu urlopów i ewentualne zaświadczenia lekarskie, jeśli chce Pani wskazać też kontekst zdrowotny (warto posiadać aktualną dokumentację od psychiatry/psychologa z opisem stanu zdrowia i związku z pracą). Skarga formalnie nie jest anonimowa, ale PIP ma obowiązek zachować dane w poufności wobec pracodawcy w miarę możliwości; inspektor może skontrolować przestrzeganie przepisów o urlopach i równe traktowanie.
​
Opisane doświadczenia (załamanie nerwowe, trwałe zaburzenia adaptacyjne) po poprzedniej dyrektorce są bardzo ważne – przy kolejnych działaniach pracodawcy mogą mieć znaczenie przy ocenie mobbingu i szkody na zdrowiu.

Pomocy może też Pani szukać w związku zawodowym w szkole / gminie, o ile takowy tam działa działa; może wesprzeć Panią w rozmowach z dyrektorem, pilnowaniu planu urlopów i przy ewentualnym sporze. Może Pani też uzyskać nieodpłatną pomoc prawną w powiecie/gminie (informacje na stronie starostwa/urzędu miasta); można umówić się na konsultację z prawnikiem i wziąć ze sobą dokumenty.