Brak ubezpieczenia a zasiłek pogrzebowy
Pytanie: mam pytanie odnośnie zasiłku pogrzebowego. Tata nie był ubezpieczony w Polsce, ja pracowałam w Polsce przed urodzeniem dziecka a później do września 2024 byłam na macierzyńskim. Od tego momentu siedzę w domu z dzieckiem i nie byłam nigdzie ubezpieczona. Pobieram na dziecko świadczenia 800 plus i aktywnie w domu. Czy przez to, że nie jestem ubezpieczona zasiłek pogrzebowy może mi się nie należeć ? Ja pokrywam w całości koszty pogrzebu.
Odpowiedź: Zasiłek pogrzebowy nie zależy od tego, czy Ty jesteś teraz ubezpieczona, tylko od statusu ubezpieczeniowego osoby zmarłej albo Twojego – jeśli zmarły nie był ubezpieczony, a Ty jesteś członkiem rodziny i sama podlegasz ubezpieczeniu emerytalno‑rentowemu lub pobierasz emeryturę/rentę. Sam fakt, że obecnie siedzisz w domu z dzieckiem i nie masz ubezpieczenia społecznego, może więc niestety być problemem przy dochodzeniu zasiłku po nieubezpieczonym tacie.
Zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci osoby ubezpieczonej w ZUS/KRUS, osoby pobierającej emeryturę lub rentę, albo osoby, która spełniała warunki do emerytury/renty, a także członka rodziny takiej osoby. Zasiłek może dostać każdy, kto faktycznie pokrył koszty pogrzebu (rodzina, osoba obca, instytucja, gmina), ale warunkiem jest, że zmarły był ubezpieczony albo był emerytem lub rencistą. Wysokość zasiłku to zasadniczo 7.000 złotych. Jeżeli zmarły nie podlegał ubezpieczeniom emerytalno‑rentowym i nie pobierał emerytury/renty oraz nie spełniał warunków do ich uzyskania, prawo do zasiłku z ZUS co do zasady nie powstaje.
Istnieje jednak odrębna sytuacja, tzn. gdy zmarły był członkiem rodziny osoby ubezpieczonej / rencisty / emeryta, wówczas zasiłek przysługuje z tytułu ubezpieczenia tej osoby, czyli po Twoim ubezpieczeniu, a nie po ojcu. Jeśli ojciec nie był ubezpieczony ani emerytem/rencistą, to aby dostać zasiłek jako córka, musiałabyś w dniu jego śmierci sama podlegać ubezpieczeniu emerytalno‑rentowemu (np. z tytułu pracy, zasiłku macierzyńskiego, renty) lub pobierać emeryturę/rentę, a jednocześnie pokryć koszty pogrzebu. Świadczenie 800 plus nie jest tytułem do ubezpieczenia społecznego, więc samo jego pobieranie nie tworzy prawa do zasiłku pogrzebowego po nieubezpieczonym członku rodziny.
Jeżeli ojciec miał choćby dawne okresy pracy/ubezpieczenia, warto w ZUS poprosić o sprawdzenie, czy w dniu śmierci spełniał warunki do jakiejś renty/emerytury; czasem to uprawnia prawo do zasiłku. Jeżeli okaże się, że ani on nie był w systemie, ani Ty w dniu śmierci nie byłaś ubezpieczona emerytalno-rentowo, zasiłek z ZUS raczej nie będzie przysługiwał i pozostanie ewentualnie pomoc z OPS (zasiłek celowy na pokrycie kosztów pogrzebu z pomocy społecznej, uznaniowy).