Brak prawa jazdy a prowadzenie samochodu
Pytanie: Co grozi za kierowanie samochodem bez uprawnień – brak jakiegokolwiek prawa jazdy?
Odpowiedź: Prowadzenie samochodu bez jakichkolwiek uprawnień (nigdy nieposiadane prawo jazdy albo brak odpowiedniej kategorii) jest obwarowane wykroczeniem z art. 94 § 1 k.w., co oznacza sprawę w sądzie, wysoką grzywnę i obligatoryjny zakaz prowadzenia pojazdów.
Art. 94 § 1 kodeksu wykroczeń stanowi, że kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub ruchu prowadzi pojazd mechaniczny, nie mając do tego uprawnienia, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1.500 zł. Przepis dotyczy m.in. osób, które nigdy nie miały prawa jazdy, nie zdały egzaminu lub utraciły uprawnienia, ale nie mają aktualnego zakazu ani decyzji o cofnięciu uprawnień.
Grzywna wynosi od 1.500 zł do nawet 30.000 zł (górny limit z art. 24 § 1a k.w., stosowany również przy tym wykroczeniu). Zamiast lub obok grzywny sąd może orzec karę ograniczenia wolności (np. prace społeczne) albo aresztu. Sąd obowiązkowo orzeka zakaz prowadzenia pojazdów na okres od 6 miesięcy do 3 lat. Na miejscu policja zwykle kieruje sprawę do sądu (tu nie występuje opcja ukarania mandatem na miejscu). Pojazd może zostać przekazany osobie z uprawnieniami albo odholowany na koszt właściciela. Informują też o konsekwencjach ponownej jazdy bez uprawnień czy ewentualnym zakazie.
Poprzez brak uprawnień rozumiemy, że w ogóle nie masz prawa jazdy lub odpowiedniej jego kategorii; to wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. z powyższymi sankcjami. Natomiast brak dokumentu (posiadasz ważne prawo jazdy, ale nie masz go przy sobie) nie jest już karany mandatem – od kilku lat nie ma obowiązku wożenia fizycznego dokumentu prawa jazdy, bowiem policja sprawdza dane w CEPiK.