Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Dwa lata temu kończyłam studia, mam wszystkie zaliczenia oraz gotową pracę dyplomową, pozostała mi jedynie obrona. Niestety nie mam możliwości jej przeprowadzenia, ponieważ mój kierunek został zamknięty. Jakie są możliwe rozwiązania w takiej sytuacji i jakie mam opcje dokończenia studiów oraz uzyskania dyplomu? Prodziekan rozłożył ręce, nie da się podejść do obrony, bo nie mają mnie gdzie przypisać, wysłałam też podanie do rektora. Co mogę jeszcze zrobić ?

Odpowiedź: Po cofnięciu uprawnień do prowadzenia danego kierunku rektor ma obowiązek zapewnić studentom możliwość kontynuowania studiów na tym kierunku, choćby w innym trybie lub w ramach innej jednostki. Technicznie w systemie POL‑on uczelnia może cofnąć likwidację kierunku, co umożliwia przeprowadzenie obron, nawet jeśli nie prowadzi już nowych naborów. W praktyce uczelnie często utrzymują kierunek likwidowany aż do zakończenia kształcenia ostatniego rocznika (w tym obron), więc w opisanym przypadku rektor ma po prostu problem organizacyjny. I to jest ważny argument w rozmowach z władzami: zamknięcie kierunku nie może pozbawiać Cię realnej możliwości ukończenia studiów.

Złóż (ponowne?) formalne odwołanie czy też wniosek do rektora i senatu z opisanym stanem faktycznym: masz wszystkie zaliczenia, pracę dyplomową, brakuje wyłącznie obrony, kierunek zamknięto, prodziekan odmawia. We wniosku możesz żądać dopuszczenia do obrony poprzez cofnięcie likwidacji kierunku w POL‑on lub czasowe przywrócenie statusu na “prowadzony”, indywidualnej organizacji studiów umożliwiającej obronę w ramach pokrewnego kierunku (np. przypisanie do innego programu, ale z zachowaniem Twojego tytułu), wskazania podstawy prawnej odmowy, jeśli rektor odmawia.

Ponadto, na większości uczelni działa rzecznik praw studenta lub pełnomocnik ds. studentów – to jest osoba, która powinna zająć się taką sytuacją i wywrzeć presję na władze. Warto też zaangażować samorząd studencki. Już teraz złóż wniosek o wydanie pełnego wykazu zaliczeń (ECTS, oceny, przedmioty), zaświadczenia o ukończeniu wszystkich semestrów z wyjątkiem obrony, potwierdzenia, że praca dyplomowa jest złożona i oceniona (jeśli jest oceniona). Te dokumenty przydadzą się, jeśli będziesz walczyć dalej lub rozważać przejście na inną uczelnie.

Jeżeli rektor formalnie odmówi (albo będzie milczał zbyt długo), możesz złożyć skargę do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego jak również zawiadomić Polską Komisję Akredytacyjną (PKA), która ocenia jakość kształcenia i realizację obowiązków wobec studentów; skarga może wywrzeć presję na uczelnię, zwłaszcza jeśli nie jesteś jedyna w takiej sytuacji. Ewentualnie też, skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich / Rzecznika Praw Studenta przy Parlamencie Studentów RP. Tego typu sprawy (pozbawienie szansy na uzyskanie dyplomu po kilku latach nauki) były już podnoszone jako naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa i prawa. W tych pismach opieraj się na tym, że likwidacja kierunku nie może naruszać praw nabytych studentów do ukończenia studiów.

Przepisy przewidują, że studenci uczelni likwidowanych lub kierunków likwidowanych mogą przejść na inne uczelnie i zaliczyć dotychczasowy dorobek, ale nowa uczelnia musi zgodzić się na przyjęcie. Uczelnia przyjmująca analizuje program studiów, zalicza część przedmiotów i wyznacza różnice programowe do uzupełnienia. Dopiero potem dopuszcza do seminarium i obrony w swoim systemie. Ta opcja ma sens głównie wtedy, gdy znajdziesz bardzo zbliżony kierunek i uczelnia będzie życzliwa – warto rozpytać na 2–3 wydziałach.