Brak kontaktów rodzinnych a prawo do spadku
Pytanie: Zmarł tata i jest do podziału majątek, czyli mieszkanie, moja siostra od około 15 lat nie miała kontaktu ani się nie interesowała rodzicami ale kiedy tata zmarł to domaga się części spadku po nim. Czy jest możliwość pozbawienia siostry majątku po tacie?
Odpowiedź: Siostra w opisanej sytuacji ma ustawowe prawo do udziału w spadku po ojcu i samo nieinteresowanie się rodzicami przez lata nie pozwala po jego śmierci odebrać jej dziedziczenia. Przesłanki do pozbawienia praw spadkowych są bardzo ograniczone i przysługują albo samemu spadkodawcy za życia, gdy w testamencie wskaże konkretną, prawdziwą przyczynę z art. 1008 k.c. (np. uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych, ciężkie przestępstwo przeciwko spadkodawcy), albo w wyjątkowych przypadkach poprzez uznanie przez sąd spadkobiercy jako niegodnego dziedziczenia.
Skoro ojciec już nie żyje, nie można dokonać wydziedziczenia ani sporządzić nowego testamentu. Kluczowe w sprawie jest więc to, czy ojciec pozostawił testament. Brak kontaktu może być podstawą wydziedziczenia tylko wtedy, gdy za życia spadkodawca go w testamencie opisał jako uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych i rzeczywiście wynikało to z zachowania dziecka, a nie z winy samego rodzica. Jeżeli ojciec nie pozostawił testamentu w którym wydziedzicza siostrę, to jest ona w pełni uprawniona jako spadkobierca. To, co ewentualnie może Pani zrobić w takiej sytuacji, to przeprowadziwszy sprawę o stwierdzenie nabycia spadku, w dziale spadku dochodzić rozliczeń (np. nakładów, spłat), jeżeli Pani czy inny spadkobierca faktycznie latami utrzymywał mieszkanie, płacił czynsz, remontował itp., co może zmniejszyć realną korzyść siostry, ale nie odbiera jej samego prawa do dziedziczenia.