Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Byliśmy z bratem współwłaścicielami działki rolnej. Następnie brat zrzekł się polubownie zniesienie współwłasności sądownie swojej części na mnie i zostałem jej jedynym właścicielem. Nie dokonałem zmiany w księdze wieczystej i dalej brat widnieje jako współwłaściciel. Brat wpadł w długi i komornik dokonał zajęcia działki. Co mam robić ? Czy teraz na podstawie decyzji sądu o zniesieniu współwłasności mogę dochodzić zniesienie tego zajęcia?

Odpowiedź: Tak. Wezwać wierzyciela do zwolnienia działki, czyli żeby zażądał od komornika zwolnienia działki z egzekucji. Wyznaczyć mu np. 3 dni gdyż w przeciwieństwie skieruje Pan do sądu pozew o zwolnienie działki z egzekucji na podstawie art. 841 KPC. W uchwale z dnia 27 listopada 2020 r., sygn. akt: III CZP 83/19 Sąd Najwyższy stwierdził bowiem, że wykreślenie z księgi wieczystej wpisu własności na rzecz dłużnika w następstwie wyroku uwzględniającego powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nie skutkuje niedopuszczalnością uprzednio skierowanej do tej nieruchomości egzekucji, ale rzeczywisty właścicielowi nieruchomości niewpisanemu do księgi wieczystej, którego prawo naruszono przez skierowanie egzekucji do tej nieruchomości, przysługuje powództwo o zwolnienie od egzekucji (art. 841 § 1 kpc). Wzywając wierzyciela do zwolnienia nieruchomości, załączyć kserokopię dokumentów potwierdzających przejście brata udziału na rzecz Pana i poinformować, że nie dokonał Pan aktualizacji w księdze wieczystej (zapomniał Pan). Proszę pamiętać, że na wniesienie powództwa o zwolnienie działki ma Pan miesiąc czasu.

Pan jako nowy właściciel udziału przekazanego Panu przez brata obowiązany był do niezwłocznego złożenia wniosku do sądu – wydział ksiąg wieczystych o ujawnienie Pana prawa własności w księdze wieczystej tej nieruchomości i radzę to czym prędzej zrobić. Albowiem, zgodnie z art. 35 Ustawy o księgach wieczystych i hipotece, jeżeli osoba trzecia dozna szkody na skutek nieujawnienia prawa własności w księdze wieczystej, Pan jako właściciel ponosi odpowiedzialność za szkodę powstałą na skutek niewykonania obowiązku.

W opisanej sytuacji skoro nastąpiło sądowne zniesienie współwłasności, to sąd na podstawie art. 36. ustawy o księgach wieczystych i hipotece powinien powiadomić o tym wydział ksiąg wieczystych, a ten powinien dokonać wpisu – ostrzeżenia w księdze wieczystej iż stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej stał się niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym – w wyniku zniesienia współwłasności. Pan zaś powinien zostać wtedy powiadomiony – wezwany do złożenia wniosku o ujawnienie swego prawa, a nieuczynienie zadość takiemu wezwaniu, czyli nieujawnienie przez Pana pańskiego prawa grozi nałożeniem na Pana jako właściciela nieruchomości grzywny. Nie mając wglądu do księgi wieczystej, nie jestem w stanie stwierdzić, czy sąd zaniedbał tego obowiązku. Zapewne zaniedbał, skoro komornik zajął nieruchomość.