Bezpodstawne wzbogacenie a przywłaszczenie
Pytanie: Rok temu wysłaliśmy do naszego kontrahenta omyłkowy przelew w kwocie prawie 13 tys. zł, wezwania do zwrotu nie były skuteczne. Aktualnie już on nie prowadzi firmy, była to jego jednoosobowa działalność. Z doświadczenia wiem, ż egzekucje komornicze w takich przypadkach najczęściej są bezskuteczne więc z powództwa w związku z bezpodstawnym wzbogaceniem chyb a zrezygnujemy. Czy niezwrócenie nam tego przelewu po wezwaniach które wysłaliśmy tuż po przelewie można uznać za przywłaszczenie i zawiadomić prokuraturę?
Odpowiedź: W opisanej sytuacji można złożyć zawiadomienie o przywłaszczeniu (art. 284 kk) natomiast wedle mojej wiedzy organy ścigania przeważnie umarzają postępowanie uznając, że w sprawie, w działaniu bezpodstawnie wzbogaconego brak znamion tego przestępstwa. Zauważmy, że przywłaszczenie to przestępstwo polegające na zawłaszczeniu cudzej rzeczy ruchomej lub prawa majątkowego przez osobę, która legalnie je posiadała, lecz zaczęła rozporządzać nimi jak właściciel, ignorując prawa uprawnionego. Bezpodstawne wzbogacenie natomiast, to uzyskanie korzyści majątkowej bez podstawy prawnej kosztem innej osoby wskutek jej pomyłki, oczywiście też prowadzące do powstania obowiązku zwrotu korzyści.
Dodatkowo, jeżeli bezpodstawnie w ten sposób wzbogacony zezna na przykład, że nie kwestionuje swego obowiązku zwrotu tych pieniędzy, ale aktualnie nie ma pieniędzy, to wątpię aby prokurator przedstawił mu zarzut przywłaszczenia. Wskaże drogę cywilną w której skuteczność Pan nie wierzy w tym przypadku. Co gorsza, nie można wykluczyć, że i w postępowaniu cywilnym nie zostanie zobowiązany do zwrotu. Takie przypadki są rzadkie, ale nie można wykluczyć (przeczytaj wpis do którego prowadzi pierwszy odnośnik poniżej – “Bezpodstawne wzbogacenie i brak obowiązku zwrotu”).
Zaktualizowano 09 października 2025 r.