Alimenty z pierwszego rozwodu dla pełnoletniego dziecka
Pytanie: Po pierwszym rozwodzie przyznane alimenty na dwójkę dzieci w kwocie 800 zł w 2015 roku. Po siedmiu latach ponowny ślub z byłym małżonkiem w 2022 roku. Małżeństwo nie przetrwało, kolejny rozwód z winy bylego już męża. Jesteśmy po rozwodzie w 2025 roku. Nasza córka obecnie jest już pelnoletnia i nadal się uczy, czy alimenty zasadzone po pierwszym rozwodzie nadal obowiązuje w kwocie 400 zl. Były mąż nie wystąpił z wnioskiem do sądu o zdjęcie alimentów, a nie ma zamiarów nic płacić. Czy corka można pójść do komornika z orzeczeniem z pierwszego naszego rozwodu, gdzie były przyznane alimenty.
Odpowiedź: Alimenty z pierwszego rozwodu co do zasady nadal obowiązują, jeśli nie zostały zmienione lub uchylone wyrokiem sądu, a córka nie jest jeszcze w stanie samodzielnie się utrzymać, bo nadal się uczy. Pełnoletniość córki nie kasuje automatycznie obowiązku alimentacyjnego, zmienia tylko to, że teraz alimenty należą się już bezpośrednio jej, a nie Pani jako matce. Ponowny ślub z tym samym mężem nie spowodował z mocy prawa wygaśnięcia alimentów na dzieci zasądzonych w pierwszym wyroku rozwodowym; konieczna byłaby zmiana tytułu (np. na podstawie art. 138 KRO), a skoro mąż do sądu nie wystąpił, wyrok z alimentami formalnie nadal jest ważny.Obowiązek alimentacyjny wobec dziecka trwa tak długo, jak dziecko nie może utrzymać się samodzielnie, w szczególności gdy kontynuuje naukę w systemie dziennym; przepisy nie wskazują górnej granicy wieku. Osiągnięcie 18 lat przez dziecko nie powoduje automatycznego wygaśnięcia alimentów; zmienia się tylko to, że uprawnionym staje się już ono samo, a nie przedstawiciel ustawowy.
Orzecznictwo i praktyka przyjmują, że nie trzeba nowego wyroku tylko dlatego, że dziecko stało się pełnoletnie; tytuł wykonawczy z czasu małoletności nadal może być podstawą egzekucji, tyle że świadczenie wypłaca się do rąk pełnoletniego dziecka. Tak, co do zasady pełnoletnia córka może złożyć wniosek do komornika, posługując się wyrokiem z pierwszego rozwodu (z klauzulą wykonalności), w którym zasądzono alimenty na jej rzecz, żądając egzekucji bieżących alimentów i zaległości. We wniosku do komornika córka powinna wskazać, że jest już pełnoletnia i załączyć odpis wyroku z klauzulą wykonalności oraz dokument potwierdzający pełnoletniość (np. dowód, ewentualnie akt urodzenia) oraz numer swojego rachunku bankowego do przekazywania środków. Ojciec nie ma prawa sam z siebie przestać płacić, jeśli istnieje prawomocny wyrok; aby obowiązek wygasł albo zmienił się co do kwoty, musi złożyć pozew do sądu o uchylenie lub obniżenie alimentów z powodu zmiany stosunków (np. samodzielność finansowa dziecka, rezygnacja z nauki, wysokie dochody dziecka). Jeżeli córka nadal się uczy w systemie dziennym i nie ma możliwości samodzielnego utrzymania, sądy co do zasady podtrzymują obowiązek alimentacyjny, a samo osiągnięcie pełnoletności nie jest wystarczającą podstawą do uchylenia obowiązku.
Co praktycznie powinna zrobić córka, to ustalić, czy posiada prawomocny wyrok ( klauzulą wykonalności i czy wyraźnie jest w nim wymieniona jako uprawniona do alimentów (z imienia i nazwiska). Następnie (po uzyskaniu odpisu wyroku) złożyć do wybranego komornika wniosek o wszczęcie egzekucji alimentów, wskazując dane ojca, wysokość zasądzonych alimentów (400 zł), okres zaległości, żądanie egzekucji rat bieżących i zaległych, swój numer konta oraz dołączyć wyrok z klauzulą i dokument potwierdzający pełnoletność.