Doradca

bezpłatne porady prawne i finansowe

Oddalenie wniosku dłużnika o uchylenie postanowienia o udzieleniu przybicia

skomentuj

POSTANOWIENIE
Dnia 26 lutego 2016 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XV Cywilny Odwoławczy w składzie: … po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2016 roku w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy egzekucyjnej z wniosków wierzycieli egzekwujących: … przeciwko dłużnikowi SB w toku egzekucji z udziału wynoszącego 2/8 części w nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy Poznań Stare Miasto w Poznaniu prowadzi księgę wieczystą pod oznaczeniem … na skutek zażalenia dłużnika na postanowienie Sądu Rejonowego Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 08 grudnia 2014 r. wydane w sprawie II Co 221/08 postanawia:
oddalić zażalenie.

Uzasadnienie:
Postanowieniem z dnia 08.12.2014 r Sąd Rejonowy Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu oddalił wniosek dłużnika o uchylenie postanowienia z dnia 26.07.20 12 r o udzieleniu przybicia oraz przysądził własność udziału wynoszącego 2/8 części w prawie własności lokalu mieszkalnego nr 1. położonego w Poznaniu przy ul. Głogowskiej 88, o powierzchni 158,12 m dla którego Sąd Rejonowy Poznań Stare Miasto w Poznaniu prowadzi księgę wieczystą pod numerem …. wraz ze związanym z tym prawem udziałem wynoszącym 4/10
współwłasności nieruchomości wspólnej, będącego przedmiotem przetargu w dniu 26.07.2012 r i to na rzecz licytanta – nabywcy AŁ, ze stwierdzeniem, iż cała cena nabycia została uiszczona. Nadto Sąd nakazał dłużnikowi aby wydał nabywcy w/w lokal.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd I instancji podniósł, iż w dniu 26.07.2012 r odbyła się w Sądzie I instancji licytacja w/w nieruchomości lokalowej. Najwyższą cenę w trakcie przetargu w kwocie 180.300,00 zł zaoferował AŁ.

Postanowieniem z dnia 26.07.2012 r Sąd Rejonowy udzielił przybicia w/w nieruchomości na rzecz w/w licytanta za kwotę 180.300 zł, a następnie w dniu 01.10.2012 r wydał postanowienie o przysądzeniu tego prawa na jego rzecz.

Sąd ustalił, iż przed licytacją w/w udziału w nieruchomości w dniu 13.06.2012 r zmarł SD jeden z wierzycieli egzekwujących, stąd postanowieniem z dnia 13.03.2013 r Sąd I instancji zawiesił postępowanie egzekucyjne z w/w nieruchomości i jednocześnie uchylił postanowienie o przysądzeniu własności z dnia 01.10.2012 r oraz zarządzenie z dnia 28.08.2012 r o wezwaniu nabywcy licytacyjnego do uiszczenia reszty ceny nabycia i opłaty za udzielenie przybicia. Postanowienie to uprawomocniło się 12.04.2013 r. Następnie wobec ustalenia spadkobiercy zmarłego wierzyciela (BW) postanowieniem z dnia 22.04.2014 r Sąd I instancji podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne i wraz z odpisem tego postanowienia Sąd doręczył następcy prawnemu SD odpis postanowienia z dnia 26.07.2012 r o udzieleniu przybicia. BW nie zaskarżyła postanowienia w przedmiocie przybicia, stąd orzeczenie to uprawomocniło się 30.04.2014 r Po stwierdzeniu prawomocności tego postanowienia nabywca został ponownie wezwany do uiszczenia reszty ceny nabycia i opłaty sądowej za udzielenie przybicia i należności te uiścił w terminie na rachunek Sądu I instancji.

Pismem z dnia 21.10.2014 r dłużnik wniósł o uchylenie postanowienia z dnia 26.07.2012 r o udzieleniu przybicia na podstawie art. 174 pat. 2 k.p.c. w zw. z art. 13 par. 2 k.p.c. oraz art. 819 par. 1 k.p.c.

Zdaniem Sądu Rejonowego wniosek o uchylenie postanowienia w przedmiocie udzielenia przybicia był pozbawiony podstaw. Sąd I instancji podkreślił, iż postanowienie to uprawomocniło się ostatecznie 30.04.2014 r po doręczeniu jego odpisu spadkobiercy zmarłego wierzyciela egzekwującego. Następnie Sąd wskazał, iż w postanowieniu o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego wyjaśnił motywy tego rozstrzygnięcia, a w szczególności brak podstaw do uchylenia postanowienia o udzieleniu przybicia ze względu na interes stron postępowania. Odpis tego postanowienia został doręczony wszystkim uczestnikom postępowania, a w tym także pełnomocnikowi dłużnik, który jednak tego orzeczenia nie zaskarżył. Dłużnik miał zatem możliwość wniesienia o uchylenie postanowienia o udzieleniu przy bicia na wcześniejszym etapie postępowania, czego jednak nie uczynił i ocenił wniosek dłużnika w tym przedmiocie jako zmierzający do wydłużenia czasu trwania postępowania.

Odnośnie samego przysądzenia własności Sąd powołując się na przepisy art. 962-971 k.p.c., art. 995 par. 1 k.p.c. i art. 998 par. 1 k.p.c. wskazał, iż skoro nabywca spełnił warunki licytacyjne, a także wobec prawomocności postanowienia o udzieleniu przybicia ziściły się przesłanki do wydania zaskarżonego postanowienia. Sąd Rejonowy powołał się także na stanowisko Sądu Najwyższego (cytowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia), iż przedmiotem kognicji Sądu na tym etapie egzekucji jest jedynie badanie przesłanek prawomocności postanowienia o przybicia oraz spełnienia warunków licytacyjnych, które to zostały w niniejszym postępowaniu spełnione.

Mając na uwadze, iż postanowienia o przysądzeniu własności jest zgodnie z art. 999 par. 1 k.p.c. tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości, stosownie do par. 191 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23.02.2007 r Regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych Sąd orzekł w postanowieniu o przysądzeniu własności o obowiązku wydania przez dłużnika nieruchomości nabywcy.
Zażaleniem z dnia 23.01.2014 r, uzupełnionym pismem z dnia 11.02.2015 r dłużnik zaskarżył to postanowienie w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania tj.
1. art. 174 par. 2 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuchyleniu z urzędu przez Sąd I instancji postanowienia z dnia 26.07.2012 r o udzieleniu przybicia,
pomimo, iż w dniu wydania tego postanowienia istniały przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego z urzędu;
2. art. 998 par. 1 k.p.c. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na wydaniu przez Sąd I instancji postanowienia o przysądzeniu własności, w sytuacji, w której postanowienie z dnia 26.07.2012 r o udzieleniu przybicia należy traktować jako bezskuteczne w stosunku do stron.

Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględniania wniosku o uchylenie postanowienia w przedmiocie przybicia stał na stanowisku, iż wobec nie uchylenia postanowienia o udzieleniu przybicia w zw. z zawieszenie postępowania egzekucyjnego postanowienie to jest bezskuteczne i powinno być dokonana ponownie po podjęciu zawieszonego postępowania. Nadto dłużnik podał, iż postanowienie zawieszające postępowanie egzekucyjne i uchylające m.in. poprzednie postanowienie o przysądzeniu własności było dla niego korzystne, dlatego nie skarżył tego orzeczenia. Zdaniem dłużnika skoro Sąd zawieszając postępowanie egzekucyjne uchylił w oparciu o art. 174 par. 2 k.p.c. w zw. z art. 13 2 k.p.c. postanowienie o przysądzeniu własności, to tym bardziej winien był uchylić postanowienie w przedmiocie przybicia. Skarżący zakwestionował także ustalenie Sądu I instancji, iż nie uchylenie postanowienia w przedmiocie przybicia pozostawało w zgodnie z interesem stron, albowiem stan ten uwzględniał jedynie interes niektórych wierzycieli i zmierzał do szybszego zakończenia postępowania egzekucyjnego. Dłużnik nadto zasugerował. iż wobec upływu dłuższego już czasu wartość udziału w w/w nieruchomości wzrosła, stąd ponowna licytacja mogłaby doprowadzić do uzyskania wyższej ceny nabycia. Ostatecznie dłużnik powołując sie na bezskuteczność postanowienia o przybiciu podnosił, iż brak było podstaw do przysądzenia własności i nakazania wydania lokalu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się bezzasadne, brak było bowiem przeszkód do wydania postanowienia o przysądzeniu udziału we współwłasności w/w nieruchomości będącej przedmiotem przetargu w dniu 26.07.20 12 r.

Jak podniósł Sąd I instancji przedmiotem badania na obecnym etapie postępowania egzekucyjnego w/w udziału w nieruchomości lokalowej jest kwestia prawomocności postanowienia o przybiciu oraz spełnienia warunków licytacyjnych przez nabywcę. Obie przesłanki, o których stanowi art. 998 par. 1 k.p.c. zostały spełnione.

Nie budzi wątpliwości, iż nabywca spełnił warunki licytacyjne tj. na wezwanie Sądu uiścił w zakreślonym terminie resztę ceny nabycia w kwocie 156.260,00 zł.

Także postanowienie o udzieleniu przybicia udziałowi we współwłasności lokali mieszkalnego przy ul … w Poznaniu z dnia 26.07.2012 r jest prawomocne. Postanowienie to zostało wydane na posiedzeniu jawnym po zakończeniu przetargu i żaden z uczestników postępowania, w tym szczególnie dłużnik orzeczenia tego nie zaskarżył zażaleniem.

Zgodnie z treścią art. 997 k.p.c. na postanowienie co do przybicia przysługuje zażalenie i jego przedmiotem nie mogą być uchybienia przepisów postępowania, które nie naruszają praw skarżącego. Sam ustawodawca zakłada zatem, iż nie wszystkie uchybienia formalne mogą mieć wpływ na obalenie postanowienia o przybiciu, co koresponduje m.in. z treścią art. 991 k.p.c., który dozwala na udzielenie przybicia nawet, gdy doszło do naruszeń przepisów o licytacji, ale gdy nie miały one wpływu na wynik przetargu albo, gdy uczestnik postępowania nie był zawiadomiony o terminie licytacji, ale fakt ten nie narusza jego praw.

Zgodnie z art. 363 par. 1 k.p.c. w zw. z art. 13 par. 2 k.p.c. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeśli nie przysługuje od niego żaden środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia. Upływ terminu do zaskarżenia orzeczenia warunkuje więc jego prawomocność. Orzeczenie uznaje się więc za prawomocne, jeśli strona uprawniona z przyczyn od niej zależnych nie zaskarżyła tego orzeczenia w terminie. Ujemne skutki niezaskarżenia orzeczenia we właściwym terminie mogą być usuwane w drodze przewidzianej do tego celu instytucji przy terminu

Termin do zaskarżenia postanowienia o przybiciu wobec wszystkich uczestników postępowania, w tym i dłużnika, za wyjątkiem jednak zmarłego przed licytacją wierzyciela SD – rozpoczął bieg od ogłoszenia tego postanowienia na posiedzeniu jawnym w dniu 26.07.2012 r. Mając na uwadze art. 357 par. 1 i 3 k.p.c. oraz art. 394 par. 2 k.p.c. w zw. z art. 13 par. 2 k.p.c. zażalenie na postanowienie o przybiciu mogło być wniesione w terminie
7 dni od ogłoszenia tego postanowienia na posiedzeniu jawnym albo w terminie 7 dni od doręczenia skarżącemu odpisu uzasadnienia tego orzeczenia, gdy uprzednio skarżący go zażądał w terminie 7 dni od ogłoszenia postanowienia. Nikt z tego uprawnienia procesowego nie skorzystał.

Jeśli chodzi o wierzyciela SD ( prawidłowo zawiadomionego o terminie licytacji, przy czym Komornik sądowy dysponując wiedzą o jego śmierci nie podał tej informacji podczas przetargu ) to jego śmierć w istocie przesunęła termin uprawomocnienia się postanowienia o przybiciu. W istocie w stosunku do następcy prawnego zmarłego wierzyciela zgodnie z art. 179 par. 2 k.p.c. w zw. z art. 13 par. 2 k.p.c. ustawowe terminy do złożenia wniosku o uzasadnienia postanowienia o przybiciu oraz do złożenia zażalenia na to postanowienie rozpoczęły bieg od daty podjęcia zawieszonego postępowania, tj. od 22.04.2014
r . Skoro następca prawny w/w wierzyciela BW nie zaskarżyła tego postanowienia
w tym terminie to słusznie zarządzeniem z dnia 05.09.2014 r stwierdzono w niniejszej sprawie, iż postanowienie w przedmiocie przybicia uprawomocniło się od 30.04.20 14 r.

Wobec stwierdzenia prawomocności postanowienie to z uwagi na skutki prawomocności formalnej wiąże m.in. Sąd, który je wydał (art. 365 par. 1 k.p.c. w zw. z art. 13 par. 2 k.p.c.). Moc wiążąca orzeczenia odnosi się zarówno do faktu istnienia prawomocnego orzeczenia, jak i mocy określonego waloru prawnego zawartego w nim rozstrzygnięcia.

Nawet zatem jeśli prawomocnie formalnie orzeczenie jest wadliwe to brak jest z tego powodu podstaw do jego zmiany czy uchylenia z urzędu, chyba że dotyczy ono kwestii incydentalnej i nastąpiła rzeczywiście zmiana okoliczności już po jego wydaniu (co wynika z art. 359 par. 1 k.p.c. w zw. z art. 13 par. 2 k.p.c.). Postanowienie przybiciu kończy istotny etap postępowania egzekucyjnego z nieruchomości stąd wyłączone co do zasady jest stosowanie instytucji reasumpcji to tego rodzaju orzeczeń. Uzyskanie przez orzeczenie atrybutu prawomocności gwarantuje mu stabilność, a katalog środków zaskarżenia, przy wykorzystaniu, których można wzruszyć prawomocne orzeczenie jest zamknięty. Uzyskanie przez orzeczenie o do istoty sprawy, czy jak w niniejszej sprawie kończące istotny etap egzekucji z nieruchomości atrybutu prawomocności kończy to postępowanie lub wyodrębniony etap postępowania.

W niniejszej sprawie tym bardziej obecnie brak jest jakichkolwiek przesłanek do uchylenia postanowienia z dnia 26.07.2012 r o udzieleniu przybicia z powodu braku ku temu podstawy procesowej do uchylenia prawomocnie formalnego i wiążącego z tego powodu postanowienia.

Należy wskazać, iż w niniejszej sprawie Sąd I instancji jako organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne po przeprowadzonej licytacji, udzieleniu przybicia i przysądzenia przedmiotu przetargu z uwagi na śmierć jednego z wierzycieli przed tą licytacją, stosując art. 819 par. 1 k.p.c. Jednocześnie stosując art. 174 par. 2 k.p.c. w n zw. z art. 13 2 k.p.c. Sąd uchylił z urzędu postanowienie o przysądzeniu własności oraz wcześniejsze zarządzenie o wezwaniu licytanta do uiszczenia reszty ceny nabycia i opłaty sądowej za udzielenie przybicia. Sąd nie uchylił postanowienia o przybiciu wyjaśniając, iż sprzeciwia się temu interes stron z uwagi na konieczność przeprowadzenia ponownie licytacji, co wiązałoby się z przedłużeniem postępowania i zwiększeniem jego kosztów. Sąd uzasadnił ten pogląd, jedynie odpowiednim odesłaniem do art. 174 par. 2 k.p.c. w postępowaniu egzekucyjnym z mocy art. 13 par. 2 k.p.c.

W chwili zawieszania postępowania egzekucyjnego postanowienie o przybiciu nie było jeszcze prawomocne, albowiem termin do jego zaskrzenia dla następcy prawnego zmarłego wierzyciela nie biegł. Nie można zatem było mówić o zakończeniu tego etapu egzekucji i ukształtowanej procesowej ekspektatywie nabycia przez licytanta przybitego prawa (art. 995 k.p.c.). Sąd I instancji uchylając w/w czynności winien był uchylić także postanowienie o przybiciu. Uchylenie tego postanowienia nie pociągałoby konieczności przeprowadzenia ponownej licytacji, ale wydanie postanowienia w przedmiocie przybicia na posiedzeniu niejawnym po ustaleniu następcy prawnego zmarłego wierzyciela. Ewidentny interes wierzycieli w nieuchylaniu postanowienia o przybiciu nie mógł iść tak daleko, aby z tego tylko powodu – wbrew interesowi dłużnika – nie stosować art. 174 par. 2 k.p.c. w zw. z art. 13 par. 2 k.p.c. Dłużnik nie zaskarżył jednak postanowienia z dnia 13.03.2013 r, a w zażaleniu mógł przecież kwestionować zaniechanie uchylenia postanowienia o przybiciu, co jak obecnie podnosi było dla niego niekorzystne.

W obecnej sytuacji procesowej zarówno postanowienie z dnia 13.03.2013 r, jak i przede wszystkim postanowienie o przybiciu są prawomocne i z tego powodu wiążące.

Ewentualne uchybienia Sądu. które miały miejsce w postępowaniu egzekucyjnym przed uprawomocnieniem się postanowienia o przybiciu tj. przed 30.04.2014 r nie mają już doniosłości prawnoprocesowej. Kwestionowanie same postanowienia o przybiciu możliwe jest jedynie w zażaleniu na to postanowienie i to pod rygorem utraty prawa powoływania zarzutów w tym przedmiocie w dalszym toku sprawy. Jeżeli zatem nawet istniały przed udzieleniem przybicia przesłanki do jego odmowy (obligatoryjna odmowa udzielenia przybicia z uwagi na konieczność zawieszenie postępowania egzekucyjnego – art. 991 par. 2 k.p.c., czego Sąd nie uczynił, albowiem w dniu licytacji nie wiedział o śmierci wierzyciela S.D.) albo w okresie wstrzymania biegu terminu do zaskarżenia tego postanowienia istniała podstawa do jego uchylenia (do dnia uprawomocnienia się postanowienia o przybiciu podlegało ono z urzędu uchyleniu na podstawie art. 174 par. 2 k.p.c. w zw. z art. 13 par. 2 k.p.c.) to nie ma to obecnie znaczenia skoro postanowienie o przybiciu ostatecznie uprawomocniło się. Brak jest obecnie środków prawnych, aby wzruszyć postanowienie o przybiciu.

W tym stanie rzeczy należy podnieść. iż wszelkie zarzuty dłużnika, które dotyczą uchybień postępowania egzekucyjnego uległy prekluzji z chwila uprawomocnienia się postanowienia o
przybiciu tj. z dniem 30.04.2014 r i nie mogą być one przedmiotem zażalenia na postanowienie o przysadzeniu własności.

Słusznie zatem sąd I instancji oddalił wniosek o uchylenie postanowienia o przybiciu, stąd zażalenie na to postanowienie – jako postanowienie co do przybicia (art. 997 k.p.c.) – podlegało oddaleniu.

Także zażalenie na przysądzenie własności(wraz z orzeczeniem obowiązku wydania, które, które jest integralna częścią postanowienia o przysądzeniu) – z uwagi na fakt istnienia prawomocnego postanowienia o przybiciu i spełnieniu warunków licytacyjnych przez nabywcę – podlegało oddaleniu.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 par. 2 k.p.c.

Oceń wpis:
[Liczba głosów: 1 Ocena średnia: 5]

22/03/2016

Skomentuj